صفحه اصلی ← وبلاگ ← بیمه و مفاصاحساب تأمین اجتماعی در پیمانها
حق بیمه قراردادها و مفاصاحساب تأمین اجتماعی؛ راهنمای پیمانکار
چرا از هر صورتوضعیت درصدی بابت بیمه کسر میشود، ضریب حق بیمه قراردادها چگونه اعمال میشود و مفاصاحساب تأمین اجتماعی چه ربطی به آزادسازی تضامین دارد.
نویسنده: علیرضا تقویتاریخ انتشار: زمان مطالعه: ۶ دقیقهدسته: بیمه و مالیات
در قراردادهای پیمانکاری، کارفرما موظف است بخشی از مطالبات پیمانکار را تا زمان تسویه حساب بیمه نزد خود نگه دارد و در پایان، آزادسازی این مبالغ منوط به ارائه «مفاصاحساب» از سازمان تأمین اجتماعی است. آشنایی با این سازوکار جلوی بلوکهماندن پول شما در پایان کار را میگیرد.
مبنای قانونی
طبق ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی، کارفرمای اصلی موظف است هنگام پرداخت مطالبات پیمانکار، تسویه حق بیمه قرارداد را کنترل کند و تا ارائه مفاصاحساب، درصدی از هر صورتوضعیت و نیز آخرین قسط را نزد خود نگه دارد. هدف این ماده تضمین وصول حق بیمه کارگرانی است که روی آن پروژه کار کردهاند.
ضریب حق بیمه قراردادها
سازمان تأمین اجتماعی برای قراردادها بسته به نوع کار، ضریب مشخصی از ناخالص کارکرد را بهعنوان حق بیمه در نظر میگیرد. قراردادها معمولا به سه دسته کلی تقسیم میشوند و ضریب هرکدام متفاوت است.
دستهبندی کلی قراردادها (ضرایب نمونه و آموزشی — با آخرین بخشنامه تطبیق دهید)
نوع قرارداد
ویژگی
مبنای حق بیمه
دستمزدی
فقط اجرت، بدون مصالح
بالاترین ضریب
مکانیکی
اجرا با ماشینآلات پیمانکار
ضریب متوسط
عمرانی
مشمول ضوابط طرحهای عمرانی
ضریب مقطوع پایینتر
حق بیمه قرارداد ≈ ناخالص کارکرد × ضریب حق بیمه همان نوع قرارداد
ضریب دقیق را باید از آخرین بخشنامه سازمان تأمین اجتماعی برای نوع قرارداد خود بگیرید.
کسر پنجدرصد و آزادسازی
در عمل کارفرما معمولا از هر صورتوضعیت درصدی (بهطور مرسوم ۵ درصد) را بابت تضمین حق بیمه کسر و نگهداری میکند و علاوه بر آن آخرین قسط پیمان را تا ارائه مفاصاحساب پرداخت نمیکند. پس از صدور مفاصاحساب، این مبالغ آزاد میشوند.
مثال عددی — کسر بیمه یک صورتوضعیت
ناخالص کارکرد یک صورتوضعیت = ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
کسر ۵٪ بابت تضمین حق بیمه = ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۵ = ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال نزد کارفرما بلوکه میشود.
این ۵ میلیون پس از ارائه مفاصاحساب تأمین اجتماعی به پیمانکار برگردانده میشود.
مراحل گرفتن مفاصاحساب
مسیر رسیدن به مفاصاحساب و آزادسازی وجوه
رابطه با آزادسازی تضامین
مفاصاحساب یکی از پیششرطهای آزادسازی کامل تضامین و پرداخت آخرین قسط پیمان است. تا وقتی مفاصاحساب صادر نشده، حتی اگر کار تحویل قطعی شده باشد، بخشی از مطالبات نزد کارفرما باقی میماند. جزئیات مراحل تحویل و آزادسازی را در مقاله «تحویل موقت و قطعی» توضیح دادهایم.
⚠️
درصدها، ضرایب و شماره بخشنامهها در این حوزه مکررا بهروزرسانی میشوند. پیش از تصمیمگیری مالی، حتما با آخرین بخشنامه سازمان تأمین اجتماعی و مشاور بیمهای خود تطبیق دهید.
سؤالات متداول
چرا از صورتوضعیت بیمه کسر میشود؟
طبق مقررات تأمین اجتماعی، درصدی بابت حق بیمه از هر صورتوضعیت کسر و نزد کارفرما نگهداری میشود.
مفاصاحساب تأمین اجتماعی چیست؟
گواهی تسویه حق بیمه پیمان است که پس از صدور آن، مبالغ کسرشده و تضامین قابل آزادسازی میشود.
ضریب حق بیمه قراردادها چگونه اعمال میشود؟
بسته به نوع قرارداد (با مصالح یا بدون مصالح) ضریب متفاوتی روی مبلغ کارکرد اعمال میشود.
بدون مفاصاحساب میتوان تضامین را آزاد کرد؟
معمولا خیر؛ آزادسازی نهایی تضامین منوط به ارائه مفاصاحساب تأمین اجتماعی است.
ابزار صورتوضعیت عمرانیکس
کسورات بیمه، مالیات و حسن انجام کار را خودکار در صورتوضعیت اعمال کن.