تعدیل، مبلغ کارکرد را متناسب با تورم دوره اجرا بهروز میکند. مبنای آن شاخصهای سهماهه سازمان برنامه و بودجه برای هر رشته فهرستبها است.
ابزار شاخص مبنای پیمان و شاخص دوره کارکرد را کنار هم میگذارد، ضریب تعدیل هر دوره را میسازد و مبلغ تعدیل را به تفکیک رشته و فصل حساب میکند.
جدول تعدیل به تفکیک دوره با ضریب هر دوره، مبلغ تعدیل و جمع کل.
دستورالعمل نحوه تعدیل آحاد بها و شاخصهای سهماهه سازمان برنامه و بودجه
پیمانی با تاریخ مبنای سهماهه سوم ۱۴۰۲ و رشته ابنیه. کارکرد سهماهه دوم ۱۴۰۴ برابر ۸ میلیارد ریال بوده و کار در مدت اولیه پیمان به پایان رسیده است.
| شرح | مقدار |
|---|---|
| شاخص مبنای پیمان | ۴٬۲۰۰ |
| شاخص دوره کارکرد | ۷٬۵۶۰ |
| نسبت شاخص | ۱٫۸۰ |
| ضریب زمانی (اتمام در مدت اولیه) | ۱ |
| مبلغ کارکرد دوره | ۸٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال |
| مبلغ تعدیل | ۶٬۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال |
نکته: مبلغ تعدیل برابر است با کارکرد ضرب در نسبت شاخص منهای یک، یعنی هشت میلیارد ضرب در هشتدهم. اگر همین کار در تأخیر مجاز انجام شده بود، نتیجه در ۰٫۹۷۵ و در تأخیر غیرمجاز در ۰٫۹۵ ضرب میشد و مبلغ تعدیل به ترتیب به ۶٬۲۴۰ و ۶٬۰۸۰ میلیون ریال میرسید.
تعدیل جبران تورم است، نه افزایش قیمت پیمان. مبلغ پیمان بر پایه فهرستبهای سال مبنا ثابت میماند و آنچه پرداخت میشود، تفاوت ارزش پول میان دوره مبنا و دوره اجراست. به همین دلیل تعدیل بر کارکرد هر دوره جداگانه اعمال میشود و نمیتوان کل پیمان را با یک ضریب واحد تعدیل کرد.
شاخصها سهماههاند و سازمان برنامه و بودجه آنها را با تأخیر چندماهه منتشر میکند. بنابراین تعدیل دورههای اخیر معمولاً موقتاً با آخرین شاخص موجود محاسبه و پس از انتشار شاخص قطعی اصلاح میشود. این اصلاح باید در صورتوضعیت تعدیل بعدی مستند شود تا اختلاف حساب ایجاد نکند.
همه اقلام پیمان مشمول تعدیل نیستند. مصالحی که سازوکار جبران مستقل دارند، مانند قیر و فولاد، از طریق مابهالتفاوت جبران میشوند و اعمال همزمان تعدیل و مابهالتفاوت بر یک قلم، پرداخت مضاعف محسوب شده و در رسیدگی برگشت میخورد.