کسورات صورتوضعیت؛ چه چیزهایی از مبلغ کارکرد کم میشود
مسیر از ناخالص تا خالص
مبلغ کارکرد یک صورتوضعیت پس از اعمال ضرایب پیمان بهدست میآید. اما آنچه پرداخت میشود، پس از چند کسر است. ترتیب کلی چنین است:
۱) تضمین حسن انجام کار
درصدی از هر صورتوضعیت بهعنوان تضمین حسن انجام کار کسر و نزد کارفرما نگهداری میشود. این مبلغ متعلق به پیمانکار است و در مقاطع مشخصی آزاد میشود:
- بخشی از آن پس از تحویل موقت آزاد میشود.
- باقیمانده پس از تحویل قطعی و رفع نواقص آزاد میشود.
۲) کسر بیمه تامین اجتماعی
طبق مقررات تامین اجتماعی، درصدی از هر صورتوضعیت بابت حق بیمه کسر و نگهداری میشود. این مبلغ تا زمانی که پیمانکار مفاصاحساب تامین اجتماعی را ارائه کند نزد کارفرما میماند.
- ضریب حق بیمه بسته به نوع قرارداد (با مصالح یا بدون مصالح) متفاوت است.
- بدون مفاصاحساب، آزادسازی نهایی تضامین معمولا انجام نمیشود.
- پیگیری زودهنگام مفاصاحساب، از قفلشدن مبالغ در پایان کار جلوگیری میکند.
۳) کسور مالیاتی
در قراردادهای پیمانکاری، بسته به مقررات جاری، ممکن است کسر علیالحساب مالیاتی از صورتوضعیت انجام شود. همچنین مالیات بر ارزش افزوده برخلاف بقیه موارد، به مبلغ صورتوضعیت اضافه میشود و کسر نیست.
۴) استهلاک پیشپرداخت
اگر در ابتدای کار پیشپرداخت گرفتهاید، آن مبلغ بهصورت تدریجی از صورتوضعیتها کسر میشود تا در طول پیمان مستهلک شود. این کسر بازپرداخت است، نه هزینه.
از این مبلغ، تضمین حسن انجام کار کسر میشود، سپس سهم بیمه، سپس کسور مالیاتی طبق مقررات جاری، و در نهایت قسط استهلاک پیشپرداخت.
نتیجه این است که مبلغ واریزی میتواند بهطور محسوسی کمتر از ۱۰۰ باشد؛ اما بخش عمده این کسورات موقت است و در مقاطع تحویل موقت، تحویل قطعی و ارائه مفاصاحساب برمیگردد.
کدام کسورات برمیگردند؟
| مورد | برگشتپذیر؟ | زمان آزادسازی |
|---|---|---|
| تضمین حسن انجام کار | بله | تحویل موقت و تحویل قطعی |
| کسر بیمه | بله | پس از ارائه مفاصاحساب |
| استهلاک پیشپرداخت | بازپرداخت است | در طول پیمان مستهلک میشود |
| کسور مالیاتی | خیر (علیالحساب مالیات) | در تسویه مالیاتی لحاظ میشود |
سه نکته عملی
- یک دفترچه کسورات نگه دارید: جمع تجمعی هر کسر را صورتوضعیتبهصورتوضعیت دنبال کنید تا موقع تسویه، مبلغ قابل مطالبه را دقیق بدانید.
- مفاصاحساب را زود شروع کنید: این تنها کسری است که آزادسازیاش به یک نهاد بیرونی وابسته است و بیشترین تاخیر را میسازد.
- آزادسازیها را پیگیری کنید: آزادسازی خودکار نیست؛ در مقاطع تحویل موقت و قطعی باید درخواست و پیگیری شود.