مابه‌التفاوت قیر

مابه‌التفاوت قیر چیست و این ابزار چه می‌کند؟

مابه‌التفاوت قیر، تفاوت بهای قیر مصرفی در کارهای آسفالتی را نسبت به دوره مبنای پیمان محاسبه می‌کند؛ هم برای قیر تحویلی کارفرما و هم قیر تأمینی پیمانکار.

ابزار نرخ‌های جدول شماره ۱ و جدول شماره ۱ مکرر را از بخشنامه‌های سنواتی می‌خواند، قیر خالص تحویلی کارفرما را در صورت نیاز به قیر امولسیونی تبدیل می‌کند و تسویه نهایی بدهکاری پیمانکار را می‌سازد.

چه اطلاعاتی لازم دارید

• مشخصات پیمان: دوره مبنا، رشته فهرست‌بها و سال آن
• کارکرد آسفالتی: مقادیر آسفالت گرم، تک‌کت، پریمکت و اسلاری‌سیل هر دوره
• قیر تحویلی کارفرما: تاریخ ورود به کارگاه و مقدار هر تحویل
• قیر تأمینی پیمانکار: مقدار و تاریخ مصرف

خروجی ابزار

جدول مابه‌التفاوت به تفکیک دوره، تسویه قیر کارفرما، خلاصه مالی و خروجی چاپی.

مبنای محاسبه

ضوابط محاسبه بهای قیر در کارهای آسفالتی، پیوست ۳ بخشنامه ۱۴۰۵/۱۵۵۲۳۳ و دستورالعمل ۱۰۰/۷۱۳۵

یک نمونه محاسبه

پیمان راه‌سازی با دوره مبنای سه‌ماهه چهارم ۱۴۰۳. در خرداد ۱۴۰۵ مقدار ۱۲۰ تن قیر ۶۰/۷۰ در آسفالت گرم مصرف شده است.

نکته: اگر همین ۱۲۰ تن قیر را کارفرما تحویل داده باشد، مابه‌التفاوت پرداخت نمی‌شود و در عوض بدهکاری پیمانکار بابت قیر دریافتی، به نرخ جدول شماره ۱ مکرر محاسبه و از مطالبات کسر می‌گردد.

خطاهای رایج

• محاسبه مابه‌التفاوت روی قیر پای‌کار که هنوز مصرف نشده است.
• استفاده از نرخ بورس به‌جای نرخ جدول شماره ۱ مکرر برای بدهکاری قیر کارفرما.
• مبنا گرفتن تاریخ پخش آسفالت به‌جای تاریخ ورود قیر به کارگاه برای تعیین A.
• تبدیل نکردن قیر خالص به امولسیونی در کارهای اسلاری‌سیل و تک‌کت.
• تعیین تکلیف نکردن قیر مصرف‌نشده تا سه ماه پس از اتمام کار.

گام‌به‌گام: چطور کار کنیم

1. دوره مبنا را مشخص کنید. دوره مبنای پیمان تعیین می‌کند بهای پایه قیر از کدام سه‌ماهه خوانده شود.
2. کارکرد آسفالتی هر دوره را وارد کنید. مقدار آسفالت گرم، تک‌کت، پریمکت و اسلاری‌سیل به تفکیک دوره ثبت می‌شود.
3. تحویل‌های قیر کارفرما را ثبت کنید. تاریخ ورود هر محموله به کارگاه و مقدار آن، چون نرخ بر پایه همان تاریخ تعیین می‌شود.
4. قیر تأمینی پیمانکار را جدا کنید. قیری که پیمانکار خودش خریده، مسیر محاسبه متفاوتی از قیر کارفرما دارد.
5. تسویه نهایی را بگیرید. مابه‌التفاوت قابل پرداخت و بدهکاری بابت قیر کارفرما در یک خلاصه مالی کنار هم می‌آیند.

نکات تخصصی

مقدار قیر مصرفی از روی مقدار آسفالت و درصد قیر مندرج در طرح اختلاط به دست می‌آید، نه از فاکتور خرید. اگر درصد قیر طرح اختلاط با آنچه در آزمایشگاه تأیید شده متفاوت باشد، همان عدد تأییدشده ملاک است و اختلاف آن باید در صورت‌جلسه مستند شود.

سه نرخ متفاوت در این محاسبه نقش دارند و اشتباه گرفتنشان رایج‌ترین خطاست: نرخ جدول شماره ۱ برای محاسبه مابه‌التفاوت، نرخ جدول شماره ۱ مکرر برای بدهکاری پیمانکار بابت قیر دریافتی از کارفرما، و نرخ بورس فقط برای تعیین تکلیف قیر مصرف‌نشده در پایان کار.

برای قیرهای امولسیونی که نرخشان در جدول اعلام نشده، رابطه‌ای وجود دارد که از آخرین نرخ اعلام‌شده همان نوع قیر و تفاوت بهای قیر خالص در دو ماه ساخته می‌شود. ابزار این تبدیل را خودش انجام می‌دهد تا لازم نباشد جدول‌های قدیمی را دستی دنبال کنید.

پرسش‌های متداول

ابزارها و مطالب مرتبط